خط سوم

کرانه گمنام - وب نوشته های فربد نیک اقبالی

سیرتحولات آموزش و پرورش در کهگیلویه و بویراحمد
ساعت ٢:۱٦ ‎ب.ظ روز جمعه ۳٠ تیر ۱۳٩۱   کلمات کلیدی: کهگیلویه و بویراحمد ،ملاقباد سی سختی ،آموزش و پرورش ،قوم لر

سیرتحولات آموزش و پرورش در کهگیلویه و بویراحمد

سیرتحولات آموزش و پرورش در کهگیلویه و بویراحمد , آموزش عشایری

آموزش و پرورش یا به تعبیر گذشته (اداره فرهنگ)،نخستین و قدیمیترین نهاد شکل گرفته پس از  پاسگاه های ژاندارمری ، در کهگیلویه و بویراحمد بوده است.نهاد آموزش و پرورش در ابتدا به نام "مکتب خانه" یا "خانه ملا" معروف بود.مدت زمان تحصیل در مکتب خانه، حداکثر 2 سال بوده است.خواندن و  فراگیری 2 جزء قرآن و نیز یادگیری الفبا زبان فارسی نتیجه تحصیل در مکتب خانه و از ویژگیهای آن محسوب می شد.

در این سیستم هیچگونه گواهی آموزشی به فرد مکتب رو داده نمیشد.با این وجود فارغ التحصیل مکتبی که 2 جزء قرآن یا شاهنامه فردوسی و دیوان حافظ و یا بخش خسرو شیرین ، نظامی گنجوی ، فلک ناز و یا  امیرارسلان نامدار را خوانده بود،سواد و تحصیل وی تکمیل محسوب می گردید و از قرب و منزلت فراوان  برخوردار می شد و کلمه ملا به پیشوند نام او اطلاق می گشت.

سیرتحولات آموزش و پرورش در کهگیلویه و بویراحمد


در مکتب خانه یادگیری اعدادسیاقی و چهار اصل و عمل حساب از منضمات فعالیتهای آموزشی بود.اساس انضباطی ملای مکتب عبارت بود از : چوب فلک و گلیم پیچ. افراد در حد وسع و توان خود دستمزدی ناچیز به ملای مکتب می پرداختند.

آموزش عشایری , مکتب خانه

همزمان با کار مکتب خانه مدرسه ای در تل خسروی یاسوج دایر گردید.البته شایان ذکر است ، نخستین مدرسه و کلاس درس به سبک کلاسیک در سی سخت و به همت ملاقباد سی سختی " قبادخان " ایجاد شد.

فعالیت مدرسه ملاقباد سی سختی در سی سخت و نیز مدرسه تل خسرو نیز مدرسه ای در باشت،به مرور موجب برچیده شدن مکتب خانه ها شد.مکتب خانه ها تا حدود سال 1330 در کهگیلویه و بویر احمد فعال بوده و رواج داشتند.

در سالهای 1333 و 1334خورشیدی یک واحد آموزشی که"دانشسرای عشایری "نامیده می شد در شهر بهبهان دایر گردید.حدود 30تا100 نفر که تا ششم ابتدایی درس خوانده بودند با کنکوری به این دانش سرا راه یافتند و پس از گذراندن دوره ای یک ساله،به روستاهای زادگاه خود بازگشتند و کار تدریس را بر عهده گرفتند.

ملاقباد سی سختی خان سی سخت و بنیانگذار نخستین کلاس درس در کهگیلویه و بویراحمد

ملاقباد سی سختی ، بنیانگذار نخستین مدرسه در کهگیلویه و بویراحمد

ایجاد و رواج و فعالیت دانشسراهای عشایری مرهون تلاش و زحمات جناب بهمن بیگی است.تا سال 1346 تمامی روستاهای منطقه زیر پوشش آموزش عشایری قرار گرفت.از این سال و سال های پس از آن دختران و پسران دانش آموزی که تا سوم متوسطه درس خوانده بودند با گذراندن کنکوری به دانشسرای مقدماتی راه یافتند.اینان خود پس از فراغت از تحصیل در دهات و روستاها به آموزش فرزندان این خطه پرداختند.

مدارس عشایری

بهمن بیگی ، بنیانگذار مدارس عشایری در ایران

پس از انقلاب سفید و ورود سپاهیان دانش ، تاثیر و تحول فرهنگی ملموسی در جوانان و نوجوانان منطقه ظاهر شد. عمده تحول در زمینه پرورش دانش آموزان بود و آموزش آنان به فراموشی سپرده شد. از سال ۱۳۵۰ به بعد ازدیاد دانش آموزان منطقه سبب شد تا در بخش ها و شهرها دبیرستانهایی باب گردد.

وبلاگ کرانه گمنام این مطلب در تاریخ  چهارشنبه، ۱٢ تیر ۱۳۸٧ در وبلاگ قدیمی اینجانب به نام (کرانه گمنام) منتشر گردیده بود.